Türkiye’nin yaptığı patent başvurularının ve tescile bağlanan patentlerin büyük kısmı, Türkiye ihracatının yüzde 10’unu tek başına yapan Koç Topluluğuna ait.

ÇEVRE ve Şehircilik Bakanı Erdoğan Bayraktar’ın Trabzon’da yaptığı konuşmada Müslüman bir ülke olduğumuzu vurgulayıp, “Biz ara eleman ülkesiyiz, mucit çıkaramayız” sözleri ilebaşlayan tartışma, patent başvuru sayısı ve tescil sayısı yönünden Avrupa ülkeleri arasındaki yerimizi merak konusu yaptı.

Patent-Marka uzmanı avukatlar İbrahim Ekdial ile Olgaç Nacakçı, Türk Patent Enstitüsü’ne (TPE) yapılan başvuru ve tescil sayılarını baz alan bir çalışma yaparak Türkiye’nin mucit profilini ortaya çıkardı. Türkiye’nin yaptığı patent başvurularının ve tescile bağlanan patentlerin büyük kısmı, Türkiye ihracatının yüzde 10’unu tek başına yapan Koç Topluluğuna ait.

Önemli olan Patent Tescil sayısı

TPE kayıtlı patent-marka vekili iki uzmanın çalışmasından çarpıcı tespitler şöyle:

Ülkeler açısından bir karşılaştırma yapılacak olursa, Türkiye’den fazla başvuru yapan yabancı ülkelerin Hıristiyan olduğu görülebilir. Bunun dışında Japonya, Çin, Güney Kore, Hindistan gibi ülkelerin de Türkiye’den fazla başvuru ve tescilleri olduğunu da belirtmek isteriz. Dolayısıyla Bakanın söylediği bu yönden yanlış bir tespit değil ama önemli olan patent başvuru sayısının değil tescil sayısının artırılmasıdır. Çünkü yapılan başvuruların birçoğu yeni olmadığı için tescil edilmiyor. Tescil oranında yabancı patent başvuruları Türkiye’nin 2 katı tescile sahip.

İcat başvurularının çoğu yeni olmadığı için tescil edilmiyor

Buradan da anlaşılıyor ki Türkiye henüz patent sistemini iyi anlayabilmiş değil. Özellikle patent başvurusundan önceki hazırlık aşamasında başvuru sahiplerinin yeterli patent araştırmasına girmedikleri anlaşılıyor. Yapılması gereken, neye patent alınacaksa alınsın, başvurmadan önce dünyada bu konuda patent alınıp alınmadığı, başvuru konusunun yenilik taşıyıp taşımadığının çok iyi araştırılması gerektiğidir. Burada buluş sahibi, mucit, mutlaka ehil bir Patent Vekili, hatta Avrupa Patent Vekili ile çalışmalı. Burada vekillerin de önemi büyüktür. Yeterli ve doğru araştırmayı yapmayan bir de ehil bir vekille çalışmazsa patent alması imkânsız hale geliyor.

Almanya yüzde 41 tescil oranıyla en yüksek

Almanya’nın 2003’te yaptığı patent başvuru sayısı 27 bin 211 iken her yıl başvuru sayısı artarak 2012’de 34 bin 167’e ulaştı. Almanya’nın 2003’te tescile bağlanan patent sayısı 13 bin 407; 2013’te ise 13 bin 321. Yaptığı başvuruların her yıl en az ortalama 12 bin 500-13 bin patentinin tescile bağladığını dikkate aldığımızda, Almanya’nın patent tescile bağlanma başarısının çok daha yüksek olduğu görülüyor. 2003-2012 yılları arasında Almanya’nın toplam patent başvuru sayısı 312 bin 84 olduğu, bu başvuruların da 130 bin 32’sinin tescile bağlandığı anlaşılıyor. Bu durumda Almanya’nın başarı oranı yüzde 41 civarındadır.

Koç Patentte önde

Türkiye patent başvuru ve başvuruların tescile bağlanması açısından birçok ülkenin gerisinde. Gelişmiş ülkelerin patent başvurularında da ön sıralarda olduğu açık. Gelişmekte olan ülke konumundan, gelişmiş ülke konumuna geçildiğinin bir kanıtının da patent başvuru ve patent tescil sayısı olduğunu söylemek mümkün. Türkiye’nin sürekli dışarıdan ara ve ana mal ithal ettiği dikkate alındığında katma değeri yüksek ve üstelik patente bağlanmış ürünleri ihraç etmesi her zaman Türkiye’nin çıkarınadır. Ayrıca Türkiye’nin yaptığı patent başvurularının ve tescile bağlanan patentlerin büyük kısmı, Türkiye ihracatının yüzde 10’unu tek başına yapan Koç Topluluğuna ait. Ar-Ge’ye destek verildikçe patent sayısının artması doğal bir sonuçtur.

Çin ABD’yi Patent sayısında geçti

Bakan Bayraktar’ın açıklaması somut durumu yansıtmakla beraber, Türkiye’den mucit çıkmaz söylemi doğru değil. İnovasyon somut politika değişiklikleri ile oluşturulur. Bunun için hükümetin Güney Kore’de yapıldığı gibi ileriye dönük ve uzun vadeli somut politikalar ve eylem planları geliştirmesi ve bunları yürürlüğe koyması gerekiyor. Bu eylemlerin en başında ise ara eleman (bizce teknik eleman) ve AR-GE elamanlarının eğitimi yer alıyor. Çin ve ABD’nin başvuruları çok fazla. Geçen yıl Çin patent başvurusunda ilk defa ABD’yi geçerek dünyada 1. sıraya yükseldi.

Hürriyet 

Leave a Reply